Dị ka mbadamba nkume na-aghọ ngwá ọrụ dị mkpa maka mmụta ụmụaka, imepụta ihe, na ntụrụndụ, ndị nne na nna na-ekere òkè dị mkpa n'ịhụ na ojiji ha nwere ezi uche na ahụike. Ndị ọkachamara sitere na mmepe ụmụaka na ngalaba mmụta dijitalụ na-ekwusi ike na nleba anya nke ọma, oge ihuenyo ziri ezi, na nhọpụta ọdịnaya bụ isi ihe na-akwalite àgwà dị mma ma na-ebelata ihe egwu. Nke a bụ ndụmọdụ ndị nne na nna nwere ike ijikwa nke ọma iji mbadamba mbadamba ụmụaka:

Atụmatụ nlekọta nne na nna bụ isi:

1. Mepụta ụkpụrụ na oke doro anya:

• • Tọọ oke oge ihuenyo dabara adaba (dịka ọmụmaatụ, kwekọọ na ntuziaka American Academy of Pediatrics: 1-2 awa / ụbọchị maka ụmụaka toruru akwụkwọ).
  • Kọwaa 'mpaghara teknụzụ na-adịghị' (dịka, oge nri, ụlọ ịsa ahụ) na 'awa na-enweghị ihuenyo' (dịka, tupu ịlakpu ụra).
  • Mepụta atụmatụ mgbasa ozi ezinụlọ na-akọwapụta ngwa anabatara, webụsaịtị, na ọnọdụ ojiji ngwaọrụ (dịka, ọrụ agụmakwụkwọ na oge ntụrụndụ).

2. Hazie ọdịnaya na ngwa nke ọma:

• • Ngwa na ọdịnaya tupu enyo maka uru agụmakwụkwọ, ntozu afọ na ịdịmma (dịka ọmụmaatụ, na-ebute ụzọ nyiwe nke mgbasa ozi nkịtị kwadoro).
  • Jiri njikwa njikwa ndị nne na nna gbochie ọdịnaya na-ekwesịghị ekwesị, machibido ịzụrụ ihe n'ime ngwa, na nyochaa mmemme ịntanetị.
  • Gbaa ume imekọ ihe ọnụ: Jikọọ nwa gị n'oge nnọkọ mbadamba iji kparịta ọdịnaya, jụọ ajụjụ, ma kwalite echiche siri ike.

3. Nhazi na ihuenyo yana ihe omume ndị na-anọghị n'ịntanetị:

• • Hazie oge ezumike oge niile maka egwuregwu anụ ahụ, oge mpụga, ihe omume okike (dịka ọmụmaatụ, nka, ịgụ ihe), na mmekọrịta ezinụlọ.
  • Gwakọta ojiji mbadamba ihe na mmụta ụwa (dịka ọmụmaatụ, tinye ngwa mmụta site na iji nnwale aka ma ọ bụ njem ubi).
  • Ụdị àgwà ahụike: Gosipụta ihuenyo ziri ezi jiri onwe gị zere ozi ihu abụọ.

4. Kwalite ọbụbụeze na nchekwa dijitalụ:

• • Kụziere ụmụaka gbasara omume ịntanetị, nzuzo (anaghị ekekọrịta ozi nkeonwe), yana mgbochi cyberbullying.
  • Kwurịtara ọdịiche dị n'etiti isi mmalite ndị a pụrụ ịdabere na ya na ozi na-ezighi ezi, na-akwalite nkà mmụta mgbasa ozi.
  • Kwado ntọala ngwaọrụ ka nyochaa ọdịnaya doro anya wee gbanyụọ njirimara nkekọrịta ọnọdụ.

5. Nyochaa maka ihe ịrịba ama nke ijibiga ihe ókè ma ọ bụ okwu:

• • Lelee mgbanwe omume (dịka ọmụmaatụ, iwe iwe n'oge mgbochi ngwaọrụ, na-ebelata mmekọrịta ọha na eze).
  • Lelee maka mgbaama nhụsianya anya (ịsquinting, blinking) ma ọ bụ nsogbu ọnọdụ ọnọdụ site na iji mbadamba ụrọ ogologo oge.
  • Dozie ihe ịrịba ama ọ bụla nke riri ahụ ma ọ bụ nchegbu metụtara enweghị ihuenyo ozugbo.

Nghọta ọkachamara:

"Nlekọta ndị nne na nna abụghị maka mmachi - ọ bụ inye ụmụaka ike ịnyagharịa ngwaọrụ dijitalụ n'ụzọ kwesịrị ekwesị. Site n'itinye ha n'usoro iwu, imezi àgwà ahụike na-ebute ụzọ n'ahụmahụ ụwa n'ezie, ndị nne na nna nwere ike ịtụgharị mbadamba nkume ka ha bụrụ ndị enyi na-eme ka ha nwee obi ụtọ, ọ bụghị ndị na-anọchi anya mmepe nwata dị mkpa."- Dr. [Aha Ọkachamara], Ọkachamara Ọkachamara Ụmụaka na Ọkachamara Omume Tech.

Ngwa na akụrụngwa bara uru:

• Ngwa njikwa nne na nna: [Kwapụta aha akụrụngwa dị ka Google Family Link, Qustodio, ma ọ bụ Oge ihuenyo].
• Nyocha Platform Education: commonsensemedia.org.
• Ụlọ ọrụ ahụike dijitalụ: Lelee ụlọ ọrụ obodo ma ọ bụ ụlọ akwụkwọ maka mmemme mmụta nkà na ụzụ ezinụlọ.

Kpọọ ka emee:

Na-enyocha mgbe niile ma gbanwee usoro nlekọta gị ka nwa gị na-eto. Cheta: Ihe mgbaru ọsọ bụ ịzụlite ndị nwere nkà na ụzụ na ndị nwere ezi uche bụ́ ndị na-eji mbadamba nkume eme ihe maka ito eto, ọ bụghị ihe ndọpụ uche na ihe mmụta dị mkpa ná ndụ.