BẮC KINH — Trong bối cảnh mối lo ngại ngày càng tăng về chuỗi cung ứng chất bán dẫn toàn cầu, Trung Quốc đã chứng kiến ​​giá chip tăng đột biến đáng kể trên nhiều lĩnh vực trong những tháng gần đây. Các chuyên gia và nhà phân tích trong ngành cho rằng sự tác động qua lại phức tạp giữa căng thẳng địa chính trị, sự gián đoạn chuỗi cung ứng, rào cản công nghệ và nhu cầu tăng vọt đang thúc đẩy xu hướng này. Phân tích tin tức này đi sâu vào các nguyên nhân cơ bản và đánh giá những tác động rộng hơn đối với nền kinh tế, ngành công nghệ và thị trường bán dẫn toàn cầu của Trung Quốc.

Nguyên nhân chính đằng sau việc tăng giá chip:

1. Áp lực địa chính trị và hạn chế xuất khẩu: Căng thẳng thương mại leo thang, đặc biệt là giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, đã dẫn đến các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt đối với các thiết bị và vật liệu sản xuất chip tiên tiến. Điều này đã hạn chế khả năng tiếp cận của Trung Quốc với các công nghệ quan trọng, buộc các nhà sản xuất trong nước phải dựa vào hàng tồn kho hiện có hoặc tìm kiếm giải pháp thay thế, từ đó đẩy chi phí lên cao.
2. Sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu: Tác động kéo dài của đại dịch COVID-19, cùng với xung đột khu vực và tắc nghẽn hậu cần, đã làm gián đoạn dòng chảy liền mạch của các thành phần bán dẫn. Trung Quốc, trung tâm sản xuất điện tử toàn cầu, đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự chậm trễ và thiếu hụt, đẩy giá tăng cao.
3. Nâng cấp công nghệ nhanh chóng và nhu cầu tăng đột biến: Sự tăng trưởng theo cấp số nhân về cơ sở hạ tầng 5G, ứng dụng AI, xe điện và thiết bị IoT đã tạo ra nhu cầu chưa từng có về chip tiên tiến. Các kế hoạch mở rộng công nghệ đầy tham vọng của Trung Quốc, cùng với năng lực sản xuất chất bán dẫn tiên tiến trong nước còn hạn chế, đã làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng cung cầu.
4. Thiếu hụt năng lực trong nước: Bất chấp những khoản đầu tư đáng kể, ngành công nghiệp chip của Trung Quốc vẫn tụt hậu so với các công ty dẫn đầu toàn cầu về quy trình chế tạo tiên tiến (ví dụ: dưới 7nm). Sự phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu và IP đã khiến chuỗi cung ứng trong nước dễ bị tổn thương trước những cú sốc bên ngoài, buộc các nhà sản xuất phải chịu chi phí cao hơn cho chip sản xuất trong nước.

Ý nghĩa và phản ứng của ngành:

1. Áp lực chi phí lên các ngành công nghiệp hạ nguồn: Giá chip tăng đang làm giảm tỷ suất lợi nhuận của các nhà sản xuất điện tử, nhà sản xuất ô tô và các công ty thiết bị tiêu dùng. Các doanh nghiệp nhỏ hơn có thể phải đối mặt với những thách thức sinh tồn, trong khi những doanh nghiệp lớn hơn đang tìm cách tăng giá cho các sản phẩm cuối cùng.
2. Tăng tốc thay thế trong nước: Cuộc khủng hoảng đã làm tăng thêm nỗ lực tự chủ về chất bán dẫn của Trung Quốc. Các ưu đãi của chính phủ, đầu tư vào R&D và quan hệ đối tác công-tư đang thúc đẩy nỗ lực phát triển các thiết kế, năng lực sản xuất và vật liệu chip bản địa.
3. Tổ chức lại chuỗi cung ứng toàn cầu: Các gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc đang đa dạng hóa chiến lược tìm nguồn cung ứng, tìm cách hợp tác với các nhà cung cấp ngoài Hoa Kỳ và các đối tác khu vực. Đồng thời, các tập đoàn đa quốc gia đang đánh giá lại sự phụ thuộc của họ vào hoạt động sản xuất của Trung Quốc, có khả năng định hình lại động lực cung cấp chip toàn cầu.
4. Những thay đổi công nghệ dài hạn: Sự thiếu hụt có thể thúc đẩy những tiến bộ trong các giải pháp thay thế thiết kế chip (ví dụ: kiến trúc RISC-V) và đổi mới sản xuất. Việc Trung Quốc tập trung vào vật liệu bán dẫn phức hợp và chip chuyên dụng cho các thị trường ngách có thể nổi lên như một lợi thế cạnh tranh.
5. Can thiệp về mặt quy định và chính sách: Bắc Kinh dự kiến sẽ tăng cường hỗ trợ cho hệ sinh thái bán dẫn, bao gồm giảm thuế, trợ cấp cho việc mở rộng nhà máy và các biện pháp bảo vệ sở hữu trí tuệ để thúc đẩy một ngành công nghiệp trong nước kiên cường hơn.

Thông tin chuyên sâu:

Tiến sĩ Li Ming, nhà phân tích chất bán dẫn tại Học viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Trung Quốc, cho biết: “Cuộc khủng hoảng giá chip của Trung Quốc phản ánh khoảng cách về cấu trúc giữa tham vọng công nghệ và khả năng sản xuất hiện tại”. “Mặc dù nỗi đau ngắn hạn là không thể tránh khỏi, nhưng cuộc khủng hoảng có thể là chất xúc tác để phá vỡ sự phụ thuộc vào nước ngoài và thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn trong nước”.

Triển vọng:

Khi những bất ổn địa chính trị vẫn tồn tại và các cuộc đua công nghệ nóng lên, thị trường chip Trung Quốc có thể sẽ tiếp tục biến động. Tuy nhiên, các khoản đầu tư bền vững và hợp tác chiến lược có thể dần dần giảm bớt những hạn chế về nguồn cung và định hình lại vị thế của quốc gia trong bối cảnh bán dẫn toàn cầu. Việc giám sát chặt chẽ những thay đổi chính sách, đột phá R&D trong nước và động lực thương mại quốc tế sẽ rất quan trọng để hiểu được xu hướng thị trường trong tương lai.